UWAGA WŚCIEKLIZNA!

24.10.2025
InformacjeAlerty i ostrzeżenia

 

Wścieklizna

Wścieklizna jest chorobą zakaźną wywoływaną przez wirus powodujący zmiany zapalne w ośrodkowym układzie nerwowym i kończącą się zawsze zejściem śmiertelnym.

Na zakażenie wirusem wścieklizny wrażliwe są wszystkie ssaki, w tym człowiek. Transmisja zakażenia następuje zazwyczaj poprzez pogryzienie przez zwierzę wydalające wirus ze śliną, także poprzez wniknięcie wirusa znajdującego się w ślinie lub moczu przez uszkodzoną skórę lub błonę śluzową (np. jamy ustnej, nosa), do spojówki oka.

Do zakażenia dochodzi jednak głównie w wyniku pogryzienia przez chore lub będące w okresie inkubacji zwierzęta. W ślinie zwierzęcia wirus wścieklizny może pojawiać się na 6-14 dni przed wystąpieniem objawów klinicznych choroby,a największą koncentrację osiąga po ich wystąpieniu. Z moczem wirus wydalany jest przez chore zwierzę jedynie w niewielkich ilościach.

Podstawowym objawem wścieklizny zwierząt dzikich jest utrata ich wrodzonego lęku. Pojawiają się w dzień w miejscach zamieszkałych przez ludzi, często dochodzi do pogryzienia psów przez chore zwierzęta, natomiast ludzi atakują rzadko, ale utrata wrodzonej bojaźliwości stwarza dogodne warunki do bezpośredniej ekspozycji człowieka na kontakt z zakażonym zwierzęciem, a w związku z tym z wirusem. W miarę rozwoju choroby ataki stają się coraz bardziej nieskoordynowane i trwają do momentu wystąpienia porażeń.

Choroba   utrzymuje   się   w   środowisku   naturalnym   w   dwóch   formach epizootiologicznych:

  • wścieklizna naturalna, czyli tzw. leśna, występująca u zwierząt wolno żyjących;
  • wścieklizna uliczna, występująca głównie u bezpańskich psów oraz kotów

W Europie większość przypadków wścieklizny zwierząt stwierdzana jest u lisów wolno żyjących, wśród zwierząt domowych - u psów i kotów, a spośród zwierząt gospodarskich - u bydła

Objawy wścieklizny u zwierząt:

  • podwyższona ciepłota ciała,
  • nagła zmiana usposobienia zwierzęcia - łagodne stają się złośliwe i drażliwe, agresywne - spokojniejsze,
  • utrata wrodzonej bojaźliwości u zwierząt dzikich,
  • rozdrażnienie, niepokój,
  • wzmożone reakcje na bodźce zewnętrzne, ataki szału,
  • brak koordynacji ruchowej, niezborność wzroku,
  • porażenie mięśni żuchwy, gardła, przełyku, ślinotok,
 
  • zaburzenia świadomości,
  • drgawki, otępienie, śpiączka.

Objawy wścieklizny u człowieka:

  • gorączka, ból głowy,
  • zaburzenia czucia w okolicy miejsca zakażenia,
  • wzmożona nerwowość i niepokój,
  • pobudzenie układu współczulnego przejawiające się m.in. łzawieniem, rozszerzeniem źrenic, potliwością, wzmożonym wydzielaniem śliny,
  • bolesne skurcze mięśni gardła i przełyku przy przełykaniu,
  • ślinotok - z obawy przed bólem chory unika połykania śliny,
  • trudności w oddychaniu wywołane skurczami mięśni oddechowych,
  • napady drgawek,
  • porażenie, apatia, śpiączka.

W przypadku pogryzienia człowieka przez chore lub podejrzane o wściekliznę zwierzę należy:

  • pozwolić aby krew przez jakiś czas swobodnie wypływała z rany,
  • przemyć ranę wodą z mydłem,
  • zdezynfekować ranę,
  • nałożyć opatrunek,
  • zgłosić się do lekarza

Zwierzęta podejrzane o wściekliznę poddaje się piętnastodniowej obserwacji. W przypadku zwierząt padłych przeprowadza się badania laboratoryjne

Aby uniknąć wścieklizny zaleca się:

  • regularnie szczepić zwierzęta domowe - psy podlegają obowiązkowymszczepieniom 1 raz w roku;
  • nie dopuszczać do tego, aby psy i koty były wypuszczane z domu bez dozoru,
  • unikać kontaktu z nieznanymi lub dzikimi zwierzętami, w szczególności tymi, które zachowują się nietypowo - np. nie uciekają przed człowiekiem, Po stwierdzeniu obecności tego typu zwierzęcia w okolicy obejścia zaleca się sprawdzenie czy zwierzęta domowe nie zostały pokąsane. Czynność tę należy wykonywać w rękawicach ochronnych. W każdym przypadku podejrzenia pokąsania zwierzęcia domowego należy skomunikować się z lekarzem weterynarii,
  • Jeżeli nastąpi kontakt z pogryzionym, nieznanym lub dzikim zwierzęciem: pokąsanie, zetknięcie jego śliny z ze skórą człowieka należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza zawiadamiając go o tym fakcie